Geschiedenis van Nederland IV. Op het tweede plan

De in de zeventiende eeuw rijk geworden regentenfamilies waren in de achttiende eeuw aan het verslappen. Meer dan vroeger waren zij op eigen voordeel bedacht. In de meeste steden slaagden enkele families erin de funcries die beschikbaar kwamen voor elkaar te monopoliseren. Het elan dat de zeventiende eeuw had gekenmerkt ging in de achttiende eeuw veloren.

De denkbeelden der Verlichting die in de latere jaren van de eeuw uit Frankrijk overwaaiden kregen vat op vele Nederlanders, die zich al eerder patriotten noemden en die een nieuwe stand van zaken wilden verwezelijken. De patriotten waren er echter niet op voorbereid dat de Franse machthebbers de Republiek als overwonnen gebied zouden beschouwen.